Papilarni karcinom je najčešći tip karcinoma štitne žlezde i javlja se  u 65-70% slučajeva.

Praćen je lokalnom invazijom i širenjem u limfne žlezde.

 

Na lošu prognozu ukazuju:

Invazija tireoidne capsule, veličina veća od 2.5cm, manje od 45 godina života u vreme početka bolesti, prisustvo varijante tumora sa “visokim ćelijama”, zahvaćenost limfnih nodusa-čvorova.

Folikularni karcinom agresivniji je od papilarnog i javlja se u oko 20%  slučajeva. Može se širiti hlokalnom invazijom limfnih nodusa, kao i hematogeno, u kosti, mozak i pluća.

Pacijenti se mogu javiti lekaru sa ovim mestastazama i pre postavljanja dijagnoze primarne tireoidne lezije.

Anaplastični karcinom(5-10% slučajeva) pokazuje tendenciju javljanja kod starijih osoba, veoma je  agresivan i dovodi do bola, disfagije-otežanog gutanja i promuklosti. Smrt se obično javlja u toku prve godine od dana nastanka bolesti.

Lečenje

Kod papilarnog carcinoma manjeg od 1.5cm može se učiniti lobeoktomija. Ovi pacijenti zahtevaju doživotno supresivno lečenje levotiroksinom i godišnje preglede štitaste žlezde.

Veći papilarni ili folikularni tumori zahtevaju skoro totalnu tireoidektomiju, sa modifikovanom disekcijim vrata, ukoliko postoje dokazi metastaza u limfnim nodusima.

Posle operacije primenjuje se T3 tireoidni hormon, tokom dva meseca.

Potrebno je sprovoditi česte palpatorne preglede vrata s ciljem otkrivanja masa, kao i merenje koncentracija tireoglobulina u serumu.

Eventualno ispitivanje postojanja metastaza sprovodi se scintigrafijom celog tela.

Povećanje koncentracije tireoglobulina u serumu upućuje na postojanje recidiva tireoidnog karcinoma.

Lokalne ili metastazne promene koje vezuju jod mogu se lečiti radioaktivnim jodom, nakon što je pacijent prekinuo sa upotrebom tireoidnih hormona.

Promene koje ne vezuju jod mogu se lečiti lokalnim zračenjem.

Kod medularnog karcinoma(5% slučajeva), neophodna je totalna tireoidektomija sa uklanjanjem centralnih limfnih čvorova vrata. Uspešnost lečenja određuje se proverom kalcitonina u serumu, što se koristi i u praćenju i u potrazi za mogućim recidivom.

Tok dobro diferenciranih karcinoma štitaste žlezde je dobar.

Najznačajniji predskazujući činioci za prognozu ove bolesti su starost pacijenta u vreme postavljanja dijagnoze i pol pacijenta.

Muškarci stariji od 40 godina i žene starije od 50 godina imaju češće recidive i veću smrtnost odnosu na mlađe pacijente.

Stopa petogodišnjeg preživljavanja kod invazivnog medularnog karcinoma je 50%, dok je prosečno preživljavanje kod anaplastičnog karcinoma 6 meseci.